Жариялау этикасы және рецензиялау ережелері
SocioHumanitas жариялау этикасы жариялау процесі мүшелерінің (редакциялық алқа, авторлар, рецензенттер және баспагер) мінез-құлық нормаларын анықтайды, этикалық емес мінез-құлықты, мүдделер қайшылығын анықтау және оларды шешу шараларын, сондай-ақ мақалаларды қайтару және түзету, түзетулер мен теріске шығаруларды жариялау жөніндегі нұсқаулықтарды белгілейді. Редакциялық алқа, рецензенттер, авторлар жариялау этикасының принциптері мен стандарттарын сақтау қажет. Журналдың редакциялық алқасы жарияланатын барлық қолжазбалардың жоғары сапасы мен дұрыстығына жауап береді. Редакциялық алқа жала жабу, авторлық құқық, заңдылық және плагиат мәселелері бойынша журнал саясатын басшылыққа алуы керек.
Редакциялық алқа тәуелсіздік пен адалдық принциптерін сақтауы тиіс және қолжазбалардың интеллектуалдық мазмұнын авторлардың нәсіліне, жынысына, жыныстық бағытына, діни көзқарастарына, шығу тегіне, азаматтығына немесе саяси көзқарастарына қарамастан бағалауы керек.
Қолжазбаның авторлары тек қана зерттеулерге және қолжазбаны жазуға елеулі үлес қосқан тұлғалар болуы мүмкін. Елеулі үлес қосқан барлық авторлар авторлар ретінде көрсетілуі керек. Қолжазба авторлары өздерінің үлес қосқан және авторлық критерийлеріне сәйкес келетін авторлардың тізімге енгізілгеніне және бұл авторлардың тізімнен шығарылмағанына кепілдік беруі тиіс. Авторлар тізімінің өзгеруі кезінде барлық авторлар өзгерістерге келісім беруі керек.
Авторлар редакциялық алқаның рецензиялау мәселелері жөніндегі сұрақтарына мүмкіндігінше қысқа мерзімде жауап беруі тиіс. Егер рецензенттің этикалық емес мінез-құлық фактілері анықталса, бағалау объективті немесе сындарлы болмаса, авторлар рецензенттің бағасына қарсы шығуы мүмкін. Ол үшін рецензияны тексеру үшін және қажет болған жағдайда жаңа рецензент тағайындау, сондай-ақ авторлар қолжазбасына рецензия жасаудан бас тартса, редакцияға хабарлауы керек.
7.2 Жариялау этикасының нормалары мен стандарттарын бұзған жағдайда туындаған жағдайды егжей-тегжейлі зерттеу қажет және жариялау процесіне қатысушылардың этикалық емес мінез - құлқына қатысты мәселені қарастыру кезінде құпиялылық принципін сақтау керек.
Жариялау этикасы бұзылған жағдайда мынадай шаралар қабылдануы мүмкін:
- Авторлар үшін:
- Іс жүргізу және тергеу: Егер этиканы бұзу бойынша ауыр айыптар туындаса, жағдайды анықтау және тиісті шаралар қабылдау үшін тергеу жүргізілуі мүмкін.
- Қолжазбаларды қабылдамау: Егер автор(лар) тарапынан этиканың елеулі бұзушылықтары анықталса, редакция қолжазбаны қабылдамауы мүмкін.
- Жарияланған мақалаларды қайтарып алу: Егер қолжазба жалған мәліметтер немесе басқа этикалық бұзушылықтар негізінде жарияланғаны анықталса, журнал мақаланы қайтарып ала алады.
- Ескерту және/немесе ескертпелер: Журналдың редакциясы авторлармен байланысып, олардың жарияланымындағы нақты проблемалар мен қателіктерді көрсетіп, этиканы бұзғандығына байланысты ескерту жасау мүмкін. Кейбір уақытта бұл жағдайды түзету үшін жеткілікті болуы мүмкін.
- Жариялауға тыйым салу: Егер жариялау этикасы елеулі түрде бұзылған болса, авторлар белгілі бір мерзімге журналда қолжазбаларды жариялау құқығынан айырылуы мүмкін.
2) Рецензенттер үшін:
- Мақаланы рецензиялауға қайта жіберу: Егер редакция рецензенттің этикалық нормаларды бұзғанын анықтаса, мақаланы басқа рецензенттерге қосымша бағалануы үшін жіберуі мүмкін. Бұл біржақты шешім қабылдау мүмкіндігін азайтып, рецензиялау процесінің объективтілігін қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
- Шешімнің өзгеруі немесе күшінің жойылуы: Егер маңызды этикалық бұзушылықтар анықталса, редакция мақаланы жариялау туралы шешімді өзгертуге немесе оны толық қабылдамай қоюға құқылы. Бұл рецензенттің саналы немесе кәсіби емес этика бұзушылығында анықталған жағдайда болуы мүмкін. Редакция қосымша тергеулер жүргізіп, тиісті шаралар қабылдайды.
- Рецензент мәртебесін қайтарып алу: Егер рецензенттің мінез-құлқы этикалық нормаларға тұрақты түрде сәйкес келмесе, редакция оны рецензент мәртебесін қайтарып алу туралы шешім қабылдауы мүмкін.
3) Редакциялық алқа үшін:
- Ескерту: этиканы бұзған редакциялық алқа мүшесіне ескерту жасалуы мүмкін. Бұл проблемалық мінез - құлықты нақтылап, этикалық принциптер мен жариялауға қойылатын талаптарды түсіндіруге бағытталған ескерту болуы мүмкін.
- Мақаланы қайтарып алу: Егер редакциялық алқа мүшесінің жариялау этикасының елеулі бұзушылықтары анықталса, жариялау этикасын бұза отырып жарияланған мақаланы қайтарып алу туралы шешім қабылдануы мүмкін.
- Ынтымақтастықты тоқтату: Егер этика қайталанған немесе елеулі түрде бұзылған болса, редакциялық алқа мүшесімен ынтымақтастықты тоқтату туралы шешім қабылдануы мүмкін.
Редакция алқасы қолжазбаны авторлар оны редакцияға ұсынғаннан кейін қайтарып алуға шешім қабылдаса немесе редакция мен рецензенттер жариялау этикасының нормалары мен стандарттарын бұзған жағдайда қолжазбаны қайтарып алуы мүмкін.
Редакция алқасының мүшелері әдепті емес мінез-құлық, плагиат, өзін-өзі плагиат, авторлардың шамадан тыс өзін-өзі бағалауы, мүдделер қақтығысы белгілері бар мақалаларды жариялауға жауапты. Егер мақаланы жазу кезінде жариялау және/немесе ғылыми этика қағидаттары бұзылған жағдайда, журналдың ғылыми редакторы редакциялық алқа шешімінің негізінде басылымның ретракциясын жүргізуі тиіс. Мақалаларды автор (авторлар) немесе журналдың редакциясы кері қайтарып ала алады.